1
عضو هیئت علمی دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران
2
دانشجوی دکتری مدیریت مرز دانشگاه جامع علوم انتظامی امین
3
عضو هیئت علمی دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران
10.22067/pg.2026.92314.1342
چکیده
زمینه و هدف: وجود تنوع قومی در ایران و ضرورت تقویت همگرایی ملی، بهویژه در مناطق مرزی مانند اقوام ترکمن، بهعنوان یک الزام راهبردی از چالشها و ضرورتهای مهم ملی محسوب میشود. ازاینرو، هدف پژوهش، احصاء مدل علمی و سیستماتیک همگرایی ملی اقوام ایرانی با تأکید بر قوم ترکمن انجام شده است. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی و کیفی میباشد. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمهساختار یافته با جامعهای متشکل از خبرگان علمی و اجرایی کشور آشنا به موضوع پژوهش تهیه شده است با در نظر گرفتن قید اشباع نظری دادهها، با تعداد 18 نفر مصاحبه انجام شد. تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون سه سطحی (مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر) انجام گرفته است. یافتهها: تحلیل مضامین نشان داد که تقویت وحدت ملی، کاهش تنشهای قومی، تقویت هویت ملی مشترک، توسعه اقتصادی در مناطق ترکمننشین و مشارکت سیاسی قوم ترکمن در تصمیمگیریهای ملی ازجمله الزامات زمینهای همگرایی هستند. چالشهای فرهنگی ـ اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نیز موانعی در این مسیر محسوب میشوند. نتیجهگیری: برای مواجهه با چالشها و تقویت همگرایی، راهبردهایی نظیر تقویت زیرساختها، برگزاری برنامههای فرهنگی ـ اجتماعی و سیاستگذاریهای کلان پیشنهاد میشود. پیامدهای همگرایی ملی میتواند به فرصتهای منطقهای و ملی برای اقوام مختلف منجر شده و به بازتعریف هویت ملی چند فرهنگی و کاهش تبعیضهای فرهنگی کمک کند.