تحلیل و بررسی تخصص و وضعیت تحصیلی نمایندگان مجلس شورای اسلامی؛ (مطالعه تطبیقی ده دوره مجلس)

نوع مقاله : مقالات علمی -پژوهشی

نویسندگان

داود کاظمی ¹

فردین مرادخانی ²

¹ کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بوعلی سینا ، همدان، ایران

² دانشیار حقوق عمومی، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

https://doi.org/10.22067/pg.2026.84054.1234

چکیده

ترکیب تخصصی و تحصیلی نمایندگان مجلس شورای اسلامی به عنوان نهاد اصلی تقنین کشور، از عوامل مؤثر بر کیفیت و کارآمدی فرآیند قانون‌گذاری و نظارت است. این پژوهش با هدف تحلیل جامع وضعیت تحصیلی و تخصصی نمایندگان در ده دوره مجلس شورای اسلامی انجام شده است. پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی بهره برده و داده‌های مربوط به رشته تحصیلی، سطح تحصیلات و توزیع تخصصی نمایندگان در کمیسیون‌های تخصصی را از منابع اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری کرده است. سپس با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌های آماری (نظیر خی‌دو)، ارتباط میان متغیرهای فوق با احتمال و الگوی حضور در مجلس بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که توزیع رشته‌های تحصیلی در میان نمایندگان به‌صورت یکنواخت نبوده و تمرکز قابل‌توجهی در حوزه‌های خاصی (همچون حقوق، علوم پزشکی و فرهنگی) وجود دارد. همچنین، سطح تحصیلات عالی در اکثر ادوار غالب بوده و توزیع نمایندگان در کمیسیون‌ها نیز از انطباق کامل با رشته‌های تحصیلی آنان برخوردار نیست. این نتایج حاکی از آن است که عدم تنوع و انطباق کافی در ترکیب تخصصی و تحصیلی نمایندگان می‌تواند بر جامعیت و کارآمدی تصمیم‌گیری‌های تقنینی اثرگذار باشد. در پایان، تدابیری برای افزایش تنوع تخصصی و بهبود انطباق رشته‌های تحصیلی با وظایف کمیسیون‌ها پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها

مجلس شورای اسلامی

سطح تحصیلات

رشته تحصیلی

ترکیب تخصصی

احتمال حضور در مجلس

موضوعات

• جغرافیای سیاسی

---