عوامل ژئوپلیتیکی موثر بر روابط ایران و هند با تاکید بر روابط اقتصادی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقالات علمی -پژوهشی

نویسندگان

غلامرضا نیاسری ¹

زهرا پیشگاهی فرد ²

بهادر زارعی ³

¹ دانشجوی دکتری ژئوپلیتیک، پردیس البرز دانشگاه تهران، تهران، ایران

² استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

³ استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

https://doi.org/10.22067/pg.2026.92903.1351

چکیده

خصوصیات جغرافیایی و ژئوپلیتیکی زمینه اصلی همگرایی یا واگرایی جوامع بشری است. با تغییر منابع قدرت در عصر جهانی‌شدن، کشورها بدون تعامل و هم‌پیوندی با اقتصاد جهانی، قادر نیستند موفق عمل کنند. ایران و هند به عنوان کانون‌های اتصال منابع راهبردی، ظرفیت‌های چندگانه و عملکرد، از بزرگترین بازارهای تولید و مصرف انرژی و همچنین به واسطه نقش امنیتی، خصوصیات ژئوپلیتیک، منابع استراتژیک، ارزش‌های ایدئولوژیک به عنوان: ثقل قدرت‌های نوظهور این مناطق می‌باشند. تحقیق حاضر در پی پاسخ این سوال است که؛ عوامل و بنیان‌های ژئوپلیتیک بر توسعه روابط اقتصادی ایران و هند چه نقشی دارد؟ این محرک‌ها به روش توصیفی – تحلیلی مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرد و این فرضیه را مورد آزمون قرار می‌دهد که؛ موقعیت منطقه‌ای، ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی و همچنین داشتن منابع و پتانسیل‌های بالفعل و بالقوه، دو کشور می‌توانند به عنوان مکمل یکدیگر در عرصه‌ی بین‌الملل ایفای نقش کنند. بخصوص اینکه برخورداری هند از رشد بالای اقتصادی، بهره‌مندی از مولفه‌های قدرت(سخت و نرم) و توان بالای تکنولوژیک و از طرفی موقعیت مناسب و استراتژیک ایران و داشتن منابع راهبردی انرژی، تمایل به همکاری را افزون‌تر ساخته و فرصت‌های مغتنمی را پیش روی ایران و هند قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

ژئوپلیتیک

روابط

همگرایی

هند

ایران

موضوعات

• جغرافیای سیاسی

---