پیامدهای امنیتی جنگ دوم قره‌باغ بر مناطق مرزی شمال‌غرب ایران

نوع مقاله : مقالات علمی -پژوهشی

نویسندگان

یحیی میرشکاران ¹

جواد کیانی ²

اصغر رزقی ³

¹ استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه علوم انتظامی امین. تهران. ایران

² استادیار روابط بین الملل دانشگاه علوم انتظامی امین. تهران. ایران

³ دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم انتظامی امین. تهران. ایران

https://doi.org/10.22067/pg.2024.85539.1258

چکیده

چالش­های امنیتی در مناطق مرزی منشأ درون­ یا برون­مرزی داشته و در قالب­های نظامی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی شکل می­گیرد. تحولات در دو سوی مرز بویژه مناطق با عقبه‏های قومی-فرهنگی مشترک می­تواند تبعات امنیتی-سیاسی را هر چه سریع تر گسترش دهد. با در نظر گرفتن تحولات اخیر، پژوهش حاضر به دنبال شناسایی پیامدهای جنگ دوم قره‌باغ بر امنیت مرزهای شمال­غرب کشور جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. در پژوهش حاضر از روش کیفی با رویکرد اکتشافی استفاده شده است. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختار یافته بوده که روایی آن به صورت صوری و محتوایی و پایایی آن با بهره‌گیری از فرآیند اجماع کدگذاران مورد تائید قرار گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل فرماندهان و کارشناسان آشنا به موضوع پژوهش است که به تعداد 28 نفر با اشباع نظری مورد مصاحبه قرار گرفته‌اند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون سه سطحی (مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر) انجام گرفته است.یافته‌های پژوهش از طریق تحلیل کیفی و بررسی کدهای مضامین پایه­ای و سازمان دهنده، شامل 5 دسته مضمون فراگیر سیاسی-امنیتی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، امنیتی و انتظامی و مضامین سازمان دهنده شامل 12 مقوله: ایجاد ناامنی، اختلافات قومی-مذهبی، خرابکاری، نفوذ، فشار اقتصادی، تغییر مرز و ژئوپولیتیک ، اختلال در حمل و نقل و تجزیه طلبی  و 218 مضمون پایه‏ای شدند.نتایج حاصل از تحقیق فوق بیانگر این است که از طریق بررسی کدهای مضامین پایه‌ای، سازمان دهنده و در نهایت فراگیر می‏توان چنین نتیجه گرفت که پپامدهای امنیتی جنگ دوم قره‌باغ تمامی حوزه‏های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و امنیتی مرزهای شمال­غرب را در بر می‏گیرد که می‏توانند امنیت ملی کشور را تحت تاثیر قرار داده و به تبع آن تمامی نقاط کشور را تحت تاثیر قرار دهد.

کلیدواژه‌ها

پیامدهای امنیتی

جنگ

قره‌باغ

مرزهای شمالغرب

ایران

---

مراجع

1. Abilov, Shamkhal (2018) OSCE Minsk Group: Proposals and Failure, the View from Azerbaijan, Insight Turkey, Vol. 20, No. 1, pp. 143-163.
2. Adam, A., Keshavarz, E. (2019) Management of international crises, Tehran, Somit Publications. [in Persian].
3. Ahmadi Nohdani, Siros and Akbari, Milad. (2019). Investigating the consequences of border management with a security approach on the spatial justice of the border cities of East and West Azerbaijan provinces based on the TOPSIS model (area of ​​study: border cities of Jolfa, Peldasht and Mako). Space Political Analysis Quarterly. Volume 2. Number 2. Summer. pp. 108-131.
4. Akhwan Kazemi, Bahram (2017) Security in Islamic Political System, Tehran, Young Thought Center.
5. Babayev, Azer. Schoch, Bruno & Hans-Joachim Spanger (2020) The Nagorno Karabakh deadlock Insights from successful conflict settlements, Springer Fachmedien Wiesbaden GmbH, part of Springer Nature 2020.
6. Buzan, Barry, (2009). Security: a new framework for analysis, Oxford university Press

1. Faraji Rad, Alireza,(2014). Deceased states, Publications of the Geographical Organization of the Armed Forces, Tehran.

8. Ghafouri, Nasser (2016) Getting to know the border guards of neighboring countries, Tehran, Amin University of Police Sciences Publications.
9. Godbande Lu, Behzad; Rod Gooderzi, Masoumeh; Niakoui, Seyyed Amir (2016) The Nagorno-Karabakh crisis and its effects on Iran-Azerbaijan relations from the beginning of the conflict to today, Master's thesis, Gilan University, Faculty of Literature and Humanities.

1. Hafeznia, Mohammad Reza (2006) Basics of Political-Social Studies, Volume 1, Qom, Kamal-ul-Molk Publications.

11. Isachenko, Daria (2020) Turkey–Russia Partnership in the War over Nagorno-Karabakh, German Institute for International and Security Affairs (SWP). Available by: https://www.swp-berlin.org/ fileadmin/contents /prod ucts /comm ents/
12. Job, Brianl. (2005) The Insecurity Dilemma: National, Regime, And State Securities in The Third World, In Job. The Insecurity Dilemma.
13. Jones, Reece. (2009). Categories, Borders and Boundaries. Progress in Human Geography. No. 33. PP 174-189.
14. Mehtiyev, Elkhan (2004). Prespective of security development in the south Caucasus,Bmlv.gv.al/publication.

1. Moradian, Mohsen (1388) Threat and Security (Definitions and Concepts), Tehran, Martyr Lieutenant General Sayad Shirazi Educational and Research Center.

16. Nabavi, S.A(2004). An empirical validation of Cohens and Milers theories in relation to social classes and juveniledelinquency, Human development Quarterly, No1.
17. Newman, David. (2006). Boundaries; In a Companion to Political Geography. In Agnew, J. (Ed), Katharyne Mitchell, Gerard Toal, 3rd Edition, Blackwell Publishing.

1. Nikfar, Jaseb; Active, Saidal (2014) An approach to development and security in border areas, Tehran, Publications of Naja Border Command Research Center.
2. Rabiei, Ali (2008) National Security Studies (Introduction to National Security Theories in the Third World), Tehran, Ministry of Foreign Affairs Publications.

20. Rácz, András (2020) War in Nagorno Karabakh a Two-Track Strategy for the EU, Publisher: Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik e. V 12. No 30.
21. Rajabi, M. (2021) Karabagh conflict and its threats to the border security of the Islamic Republic of Iran, Quarterly Journal of Border Sciences and Techniques, 10(2), 1-151.
22. Rezaei, Gholamreza; Qitasi, Hassan Reza (2018) Identifying Iran's Borders, Tehran, Amin University of Police Sciences.

1. Safavi, Seydihi Rahim; Abdullah, Jalali Nasab (2015) Security geography of the Iran-Afghanistan border (its security consequences on the Islamic Republic of Iran), Tehran, Martyr Lieutenant General Sayad Shirazi Educational and Research Center.
2. Sterki, Akbar (2021), the security structure of the country (with emphasis on the intelligence role of Naja), Tehran, Amin University of Police Sciences Publications.

25. T. (2012) “Analysis of Nagorny karabakh conflict” Journal of social science, vol 1, No, 1, pp 51- 70
26. Waal, Thomas (2021) The Nagorny Karabakh Conflict in its Fourth Decade, CEPS Working Document, September, No. 2021-02.
27. Rahman Najafi Sayyar, Hamed Ebrahimi (2022). Consequences of the 2020 Nagorno-Karabakh Crisis Agreement on Security and National Interests of the Islamic Republic of Iran, Forign Relation Quarterly, No3.
28. Noorali, H., & Ahmadi, A. (2022). Analysis of Iran's Geopolitical Role in International Corridors. Human Geography Research, 54(3), 1161-1187. doi: 10.22059/jhgr.2022.331764.1008388.
29. Lin, W., (2018). Transport geography and geopolitics: Visions, rules and militarism in China's Belt and Road Initiative and beyond. Journal of Transport Geography.81, 102436.