با همکاری انجمن ژئوپلیتیک ایران

بررسی و تحلیل تأثیرات مؤلفه‌های حس تعلق مکان بر کیفیت محیط شهری، مطالعه موردی: شهر زاهدان

نوع مقاله : مقالات علمی -پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

2 استادیار گروه جغرافیاو برنامهریزیشهری،واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسالمی،زاهدان، ایران.

3 استادیار رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

Doi:org/10.22067/pg.v5i1.88748
چکیده
یکی از ابعاد مهم در ارتقای کیفیت محیط شهری، حس تعلق به مکان است و از مباحث مهم در برنامه ریزی شهری است. به گونه ای که حس تعلق بالای شهروندان به محله، منطقه و شهر خود، از جهات گوناگون برای توسعه و پیشرفت شهرها بسیار سودمند است. هدف از این پژوهش بررسی مؤلفه های حس تعلق مکان بر کیفیت محیطی مناطق شهر زاهدان می­باشد. با توجه به هدف پژوهش، نوع پژوهش کاربردی با روش توصیفی- تحلیلی است. در این پژوهش به منظور بررسی حس تعلق مکان 32 شاخص تعیین گردید. با توجه به نتایج تحلیل عاملی- تاییدی که در محیط Amos 24  صورت گرفت، این شاخص ها در قالب 6 مولفه اصلی پیوندهای عاطفی، تداوم، مشارکت و اثرگذاری، هویت و ارزش ها، پیوندهای اجتماعی و پیوندهای عملی طبقه بندی گردید. سپس برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از نرم‌افزارهای SPSS24 و AMOS24 استفاده گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که بیشترین میزان مولفه پیوند عاطفی، مولفه میزان تداوم، مولفه هویت و ارزش ها، مولفه پیوند اجتماعی، مولفه مشارکت و اثرگذاری و همچنین مولفه پیوندهای عملی مربوط به منطقه چهار شهر زاهدان (به ترتیب با ارزش 3.52، 3.39، 3.51، 3.50، 3.51 و 3.52) می باشد.

کلیدواژه‌ها


 پرتوی، پروین (1387). پدیدارشناسی مکان. تهران: فرهنگستان هنر.
- حبیبی، داود؛ حبیبی، دیانا؛ کسالایی، افسانه؛ گرجی‌پور، فاطمه و مهرداد توکلی (1397)، تبیین حس تعلق به مکان و هویت در فضاهای شهری با تاکید بر بازارهای سنتی، معماری شناسی، سال اول، شماره 3.
- حبیبی، سید محسن (1378)، فضای جمعی حیات واقعهای و خاطره جمعی. نشریه صفحه، (28)، 16 – 21.
- سرور، هوشنگ؛ کاشانی اصل، امیر؛ صلاحی ساریخان بیگلو، وحید؛ افضلی گروه، زهرا (1396)، سنجن بازار سرپوشیده اردبیل به لحاظ برخاورداری از مؤلفه‌های پویایی فضای شهری، نشریه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال هشتم، شماره ،30، صفحه 51 – 64.
- فردآقائی، فردوس (1382). بررسی تأثیر تحولات اجتماعی- اقتصادی بر روند شهرنشینی، نمونه موردی: شهر زاهدان، پایان­نامه کارشناسی­ارشد، دانشکده جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان. 164 صفحه.
- فلاحت، محمدصادق (1385). مفهوم حس مکان و عوامل شکل دهنده آن، هنرهای زیبا، دوره اول، شماره 26.
 
- Anderson, W. P., Kanaroglou, P. S., & Miller, E. J. (1996). Urban form, energy and the environment: a review of issues, evidence and policy. Urban Studies, 33(1), 7-35.
- Doh, M. (2006). Change through tourism: Resident perceptions of tourism development. Unpublished Doctoral Dissertation, Texas A&M University, College Station, TX.
- Gideon, L (2012). Handbook of survey methodology for the social sciences: Springer.
- Hidalgo, M. C., & Hernandez, B. (2001). Place attachment: Conceptual and empirical questions. Journal of environmental psychology, 21(3), 273-281.
- Lewicka, M. (2008). Place attachment, place identity, and place memory: Restoring the forgotten city past. Journal of environmental psychology, 28(3), 209-231.
- Mazumdar, S., & Mazumdar, S. (2004). Religion and place attachment: A study of sacred places. Journal of environmental psychology, 385-397, (3)24.
- Raymond, C. M., Brown, G., & Weber, D. (2010). The measurement of place attachment: Personal, community, and environmental connections. Journal of environmental psychology, 30(4), 422-434.
- Ujang, N. (2008). Place attachment, familiarity and sustainability of urban place identity. Department of Landscape Architecture, Faculty of Design and Architecture, University Putra, Malaysia.
- Shamai, S. (1991). Sense of place: An empirical measurement. Geoforum, 22(3), 347-358.
- Scannell, L., & Gifford, R. (2010a). Defining place attachment: A tripartite organizing framework. Journal of environmental psychology, 30(1), 1-10.
- Scannell, L., & Gifford, R. (2010b). The relations between natural and civic place attachment and pro-environmental behavior. Journal of environmental psychology, 30(3), 289-297.
Waxman, L. (2006). The coffee shop: Social and physical factors influencing place attachment. Journal of Interior Design, 31(3), 35-53
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.