با همکاری انجمن ژئوپلیتیک ایران

تبیین الگوی عوامل ژئوپلیتیکی تنش در روابط کشورها

نوع مقاله : مقالات علمی -پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده
  ارزش­ها و عوامل جغرافیایی و ژئوپلیتیکی در بسیاری از مواقع نقش عمده­ای در بروز تنش بین کشورها ایفا می­کنند. که در نهایت تعدادی از آن­ها ممکن است تبدیل به منازعه و درگیری نیز شوند. از آن­جا که ارزش­های جغرافیایی و ژئوپلیتیکی نسبت به سایر عوامل ایجاد کننده تنش از پایداری و دوام طولانی مدت برخوردارند و حکومت­ها در کوتاه مدت قادر به حل و فصل تنش ­ها و منازعات ناشی از آن نیستند، شناسایی و طبقه ­بندی این دسته از عوامل ضروری است.  در این راستا، این پژوهش به دنبال آن است تا ضمن نقد و بازبینی مدل «هایپوتیتکا»ی پیتر هاگت و بیان نواقص و کاستی­های آن  به ارائه یک الگوی جدید در رابطه با سرچشمه­ های ژئوپلیتیکی تنش در روابط کشورها که مبین شرایط کنونی فضای بین­الملل باشد، بپردازد. بر این اساس بنیاد پژوهش حاضر بر شناسایی و طبقه ­بندی سرچشمه­ های ژئوپلیتیکی تنش در روابط کشورها و ارائه آن به صورت یک الگوی جدید قرار دارد و بر این فرض استوار است که مدل پیتر هاگت در شرایط فعلی قادر به تبیین کامل سرچشمه ­های ژئوپلیتیکی تنش در روابط کشورها نیست.
  این پژوهش به شیوه توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه­ای و بهره­ گیری از رویکردهای استنباطی و اسنادی صورت گرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که الگوی جامع سرچشمه­ های ژئوپلیتیکی تنش که مبین شرایط کنونی روابط کشورها باشد، باید عوامل و متغیرهای تنش­زای ژئوکالچر، ژئواکونومیک، سیاسی، ژئواستراتژیک، سرزمینی و قلمروی، هیدروپلیتیک، زیست ­محیطی و عوامل مربوط به کارکرد فضای مجازی را در بر گیرد.

کلیدواژه‌ها


1. Barden, K., Shelley, F. (2000). Engaging Geopolitics. England: Routledge.
2. Bellamy, F.(2006). The New Geopolitics of Empire. Monthly Review journal, 27(8), 1-18.
3. Dougherty, J., Pfaltzgraff, R. (2004). Contending theories of international relations.Tehran, Iran: Ghoomes.[ In Persian]
4. Dougherty, J., Pfaltzgraff, R.(1981). Contending Theories of International Relations. Longman Higher Education.
5. Gallaher, C., and others(2009). Key Concepts in Political Geography. London and California: Sage Publication Ltd.
6. Gallaher, C., and others.(2011). Key Concepts in Political Geography. Tehran, Iran: Zeitoon .[ In Persian]
7. Ghorbaninejad, R.(2012). Finding the pattern of tension Geopolitical resources in interstate relations. Tehran, Iran: Tarbiat Modares university. [ In Persian]
8. Hafeznia, M. (2006). Principles and Concepts of Geopolitics. Mashhad, Iran: Amirkabir.[ In Persian]
9. Hafeznia, M., Ghorbaninejad, R.(2015). Geopolitical factors of conflict in international relations. Tehran, Iran: Islamic Azad University, Science and Research Branch.[ In Persian]
10. Hagget, P.(1972). Geography: a modern synthesis. London. Pearson education limited.
11. Hagget, P.(2000). Geography: a modern synthesis. Tehran, Iran: Samt.[ in Persian]
12. Haggett, P. (1983). Geography: A Modern Syntheses. New York: Harpercollins College Div.
13. Haggett, P. (2001). Geography: A Global Synthesis. London: Prentice Hall.
14. Holsti,K.J.(1991). Peace and War: Armed Conflicts and International Order 1648-1989. Cambridge: Cambridge University Press.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.