ترکمن ها یک گروه قومی در ایران هستند که در ترکمنصحرا و اطراف رودخانه اترک وگرگانرود سکونت دارند. از لحاظ استانی، سکونتگاههای اصلی آنها در استانهای گلستان و خراسان شمالی پراکنده است. قوم ترکمن تا قبل از دولت مدرن، دارای ساختار نهادی قوممحور بود. با تاسیس دولت مدرن در ایران و گسترش کارکردهای آن در فضای جغرافیایی، ساختار قومی ترکمنهای ایران نیز دچار تحول شد. نهاد آموزش، نهاد پارلمان، نهادهای سیاسی محلی، اقتصاد فراگیر، شبکه ارتباطی، تجارت، شبکه های اجتماعی و دیگر نهادهای دولت مدرن، ساختار محلی ترکمنها را دگرگون کردند. روش انجام این پژوهش توصیفی- تحلیلی است. رویکرد غالب بر پژوهش کیفی است. نتایج حاصل با تکیه بر استدلال منطقی استوار است. جهت بررسی نتایج این تاثیرگذاری، ابتدا ساختارهای اجتماعی - سیاسی سنتی ترکمنها به روش اسنادی و کتابخانهای استخراج شد. سپس با ابزار پرسشنامهای و مراجعه به صاحبنظران محلی تاثیر نهادهای دولت مدرن بر ساختارهای سنتی مورد نظرخواهی قرار گرفت و در طیف زوجی تنظیم گردید. نتایج حاصل از مطالعات کتابخانهای و میدانی نشاندهنده تاثیر کارکردهای دولت مدرن با روشهای و شیوههای مختلف بر ساختارهای قومی و نقش فروکاستی نهادهای سنتی ترکمنها است. هر یک از این ساختارها، با درجاتی از تاثیرات، ساختار سنتی ترکمنها را متاثر کردهاند. در این زمینه سه ساختار دولت مدرن یعنی، شبکه ارتباطی، آموزش، اقتصاد و ساختار سیاسی محلی بیشترین تاثیرگذاری را بر دگرگونی ساختار قوم ترکمن داشتهاند.
