بررسی نقش جشن ملی نوروز در تقویت هویت ملی ایران

نوع مقاله : مقالات علمی -پژوهشی

نویسندگان

رسول عیدی ¹

زهرا احمدی پور ²

سید هادی زرقانی ³

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

² استاد گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

³ دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

https://doi.org/10.22067/pg.2025.90403.1316

چکیده

در فرهنگ ایران، آیین‌ها و جشن‌ها همواره نقش کلیدی در تقویت همبستگی اجتماعی و هویت فرهنگی داشته‌اند. ایرانیان از طریق این مراسم‌ها به بازتولید ارزش‌های اجتماعی، تاریخی و فرهنگی خود پرداخته‌اند. یکی از مهم‌ترین این آیین‌ها، جشن نوروز است که ریشه در اساطیر و سنت‌های کهن ایرانی دارد و با آداب‌ورسوم ویژه‌ای شناخته می‌شود. این پژوهش به بررسی نقش جشن نوروز در تقویت هویت ملی ایران پرداخته است. روش تحقیق ترکیبی از رویکردهای کیفی و کمی بوده و با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و تحقیقات میدانی انجام شده است. جامعه آماری شامل 85 نفر از متخصصان این حوزه بوده که به‌صورت هدفمند انتخاب شده‌اند و داده‌های حاصل از پرسشنامه با استفاده از نرم‌افزار SPSS تحلیل گردیده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که نوروز از طریق افزایش احساس تعلق به جامعه، انسجام اجتماعی و حس عضویت، به تحکیم هویت ملی کمک می‌کند. از بُعد تاریخی، این جشن با برجسته‌سازی افتخار به گذشته و تعریف دوره‌های تاریخی، هویت تاریخی ایرانیان را تقویت می‌کند. از نظر جغرافیایی، نوروز موجب تقویت حس یکپارچگی ملی و افزایش نگرش مثبت نسبت به سرزمین ایران می‌شود. در بُعد فرهنگی نیز با تأکید بر حفظ میراث فرهنگی و پاسداشت سنت‌ها، به استمرار هویت ایرانی یاری می‌رساند. یافته‌ها نشان می‌دهد که نوروز نه‌تنها یک آیین فرهنگی، بلکه عاملی بنیادین در تثبیت و ارتقای هویت ملی ایران است.

کلیدواژه‌ها

جشن

نوروز

هویت ملی

همبستگی ملی

ایران

---